PHƯƠNG PHÁP BỒI DƯỠNG LỰC GHI NHỚ CỦA TRẺ (Phần 2)

Đăng bởi Nguyễn Ngọc Trà vào lúc

Phương pháp ghi nhớ thông qua lí giải

Do kinh nghiệm còn ít, lực lí giải kém, cho nên phương thức ghi nhớ của trẻ là ghi nhớ máy móc nhiều hơn ghi nhớ ý thức. Nhưng ghi nhớ ý thức có hiệu quả tốt hơn ghi nhớ máy móc, vì thế, cha mẹ nên chú ý bồi dưỡng năng lực ghi nhớ ý thức của trẻ. Ví dụ như, khi học bài hát thiếu nhi, trước tiên nên để trẻ hiểu rõ hết nội dung của bài hát, có thể sắp xếp bài hát thành một câu chuyện kể lại cho trẻ nghe; lại thông qua việc đặt câu hỏi và giảng giải để trẻ hiểu từ ngữ trong bài hát. Như thế, trẻ có thể rất nhanh chóng ghi nhớ bài hát này.

Muốn trẻ hiểu rõ, cha mẹ phải chú ý vận dụng phép so sánh. Như khi vẽ cá vàng, cha mẹ có thể nói đuôi cá vàng phân ra như những chiếc lá liễu, như thế trẻ sẽ dễ dàng ghi nhớ và dùng đường nét đơn giản vẽ ra.

Phương pháp ghi nhớ thông qua sự liên tưởng

Liên tưởng là một trong những phương pháp hữu hiệu để thúc đẩy trẻ ghi nhớ. Trẻ có trí lực tốt tì sức liên tưởng mới phong phú. Nhiều phát minh trên thế giới đều do sức liên tưởng mà tạo nên, như Newton thông qua sự việc quả táo rụng xuống đất mà phát hện ra định luật phát minh vạn vật hấp dẫn, Watt từ việc nước sôi bật nắp ấm lên đã phát minh ra máy hơi nước,… Dùng phương pháp liên tưởng có thể giảm thiểu cảm giác nhàm chán, giúp trẻ ghi nhớ tốt hơn.

Tận dụng óc liên tưởng còn giúp trẻ phát tán tư duy, căn cứ vào thông tin mà cha mẹ cung cấp, tìm kiếm sự thay đổi, có được nhiều đáp án, giúp trẻ tính chủ động và sáng tạo cực lớn. Vì thế cha mẹ có thể giúp trẻ liên tưởng nhiều hơn để ghi nhớ kiến thức. Khi dạy trẻ học tập, phải hướng dẫn trẻ suy nghĩ một vấn đề đến từ nhiều góc độ, tìm kiếm nhiều đáp án.

Như hướng dẫn trẻ dùng từ ghép với từ “thời”, trẻ có thể dựa vào liên tưởng ghép thành từ có nghĩa khác nhau như “thời tiết”, “thời gian”, “thời khóa biểu” … Ví dụ như nhận biết sự chìm nổi, có thể lấy những quả bóng nhỏ, bóng da nhiều màu sắc để trẻ phát huy sự liên tưởng.

Hộp phân tích câu – Giáo cụ Montessori giúp bồi dưỡng năng lực ghi nhớ cho trẻ

Hơn nữa, khi liên tưởng còn có thể giúp trẻ so sánh các vật khác nhau, điều này cũng giúp trẻ ghi nhớ. Ví dụ khi nhận biết miệng vị, chân vịt, để trẻ liên tưởng đến miệng gà, chân gà, đồng thời so sánh hình dáng giữa miệng gà và miệng vịt, chân gà và chân vịt. Như thế trẻ có thể ghi nhớ nét đặc trưng của gà và vịt.

Phương pháp ghi nhớ thông qua nhiệm vụ

Trong cuộc sống thường ngày, nên đề xuất cho trẻ nhiệm vụ ghi nhớ. Ví dụ như cuối tuần dẫn trẻ đi sở thú, hướng trẻ chú ý trong sở thú có động vật, thực vật gì, các loài động vật lớn lên như thế nào, buổi tối sau khi trở về nhà yêu cầu chúng kể lại cho ông bà nghe.

Hoặc vào buổi tối trước khi ngủ, nói với trẻ rằng ngày mai mẹ phải làm việc gì, vào thời gian nào… để trẻ giúp mẹ ghi nhớ và nhắc mẹ. Ngày hôm sau, nếu trẻ có thể kịp nhắc nhở, bạn phải biểu dương để kích thích hứng thú nơi trẻ.

Còn có thể để trẻ thông qua “hồi ức một ngày” để ghi nhớ, có nghĩa là trong một ngày hoặc sau mấy ngày hãy hỏi trẻ đã vui chơi những gì, đã đi những đâu? Cùng chơi vơi ai? Ví dụ như buổi tối trước khi ngủ có thể hỏi trẻ buổi trưa hôm nay đã ăn gì? Buổi chiều cùng chơi với ai, chơi trò gì?

Sau khi trẻ vào tiểu học, có thể kết hợp nhiệm vụ ghi nhớ và hoạt động trẻ thích thú với nhau, về sau dần dần đề xuất cho trẻ nhiệm vụ nhất định, để chúng ghi nhớ một số đồ vật có mục đích.

Điều Cha Mẹ phải lưu ý là, đề xuất nhiệm vụ ghi nhớ cho trẻ phải hết sức cụ thể, khi trẻ hoàn thành nhiệm vụ phải kịp thời biểu dương một cách tích cực.

Phương pháp lặp lại

Lặp lại là phương pháp cụ thể giúp ghi nhớ, đặc biệt thích hợp đối với trẻ. Lặp lại có thể khiến cho ấn tượng mờ nhạt trong bộ não chuyển sang rõ ràng. Cha mẹ kiên trì lặp lại những sự việc nào đó, không ngừng để trẻ nhìn thấy, nghe, sờ mó, ngửi, việc làm này có thể củng cố lực ghi nhớ của trẻ. Hơn nữa, trẻ luôn thích lặp lại, trẻ có thể yêu cầu cha mẹ kể nhiều lần cùng một câu chuyện, cho đến khi chúng thuộc lòng.

Ví dụ muốn để trẻ nhận biết các sắc màu, chỉ cần trong cuộc sống hàng ngày, hễ nhìn thấy vật gì liền nói với trẻ biết màu sắc của chúng, lặp lại nhiều lần màu sắc này, trẻ sẽ ghi nhớ được. Như khi nhìn thấy bông hoa màu đỏ thì liền nói với trẻ rằng: “Những bông hoa màu đỏ này thật đẹp”. Khi trẻ ăn trái táo đỏ liền nói: “Trái táo con ăn có màu đó đấy”. Như thế, trẻ sẽ nhanh chóng nhận biết các màu sắc.

Bảng màu – Giáo cụ montessori hỗ trợ trẻ ghi nhớ màu sắc

Phương pháp ghi nhớ thông qua sự tích cực của tinh thần

Trong thời kỳ ấu thơ đa số trí nhớ đều liên quan đến tinh thần, có khi nội dung đã quên mất nhưng hiệu quả lúc đó vẫn còn giữ lại trong ký ức. Vì thế tinh thần là bộ phận quan trọng của nội dung trí nhớ. Tinh thần tích cực thường mang theo ký ức vui vẻ, thỏa mãn …. , còn tinh thần tiêu cực thường mang theo ký úc sợ hãi, đau khổ, nóng vội,… Tinh thần ghi nhớ tích cực sẽ khiến con người trở nên lạc quan, tự tin, cởi mở, còn tinh tinh thần ghi nhớ tiêu cực sẽ ảnh hưởng xấu đến con người. Vì thế, cha mẹ nên chú ý bồi dưỡng tinh thần ghi nhớ tích cực cho trẻ.

Trước tiên, cha mẹ nên nổ lực xây dựng một gia đình hòa thuận, vui vẻ, sống có quy luật. Vì gia đình như vậy có trẻ nảy sinh tâm lý an toàn, vui vẻ, ngoài ra thói quen sống có quy luật sẽ giúp cho trẻ tăng cường lực ghi nhớ. Ví dụ như, mẹ thường đặt búp bê vải bên cạnh dỗ trẻ ngủ. Khi đã quen, trước khi ngủ trẻ sẽ đặt búp bê nằm lên chiếc gối bên cạnh. Đợi trẻ biết nói, khi ấy bạn có thể hỏi trẻ: “Ai dỗ con ngủ?”, Trẻ sẽ trả lời: “Bạn búp bê”. Phương pháp này đã tăng cường lực ghi nhớ ngôn ngữ của trẻ.

Trái lại, một gia đình đầy áp bức và hay tranh cãi, sẽ khiến trẻ trở nên tự ti, sống cô độc, không hòa đồng, sợ giao lưu. Còn thói quen sinh hoạt không có qui luật, sẽ cản trở sự phát triển trí nhớ của trẻ.

Kế đến, khi trẻ cảm thấy sợ bóng đêm, tai nạn, âm thanh lớn, cha mẹ có thể kết hợp nhưng hiện tượng này với sự kích thích vui vẻ, dần dần tiêu trừ ảnh hưởng tiêu cực ở trẻ. Cha mẹ còn có thể thông qua nhân vật không sợ bóng tối trong truyện hoặc phim hoạt hình để dạy và khích lệ trẻ, khiến trẻ dần dần thay đổi tính nhút nhát.

Cuối cùng là ra sức để trẻ ít tiếp xúc với các bộ phim kinh dị hay tranh ảnh có nội dung xấu, khi trẻ sợ hãi bất an, cha mẹ phải kịp thời vỗ về và an ủi. Có thể trong lưc này ca mẹ hãy cùng trẻ xem một số tranh ảnh hoạt hình, hoặc kể cho trẻ những câu truyện hàng ngày chúng thích nghe, để thay thế việc ghi nhớ tiêu cực do nỗi sợ hãi mang đến.

Trí nhớ tốt là nền tảng phát triển trí lực cũng là nền tảng duy trì năng lực sáng tạo. Nếu không có năng lực ghi nhớ, thì mỗi lần trẻ sẽ nhận thức lại từ đầu những sự vật mình đã gặp qua, và cũng không thể có được bất cứ kiến thức nào về cuộc sống. Hy vọng dưới sự giúp sức của các Giáo cụ Montessori và ứng dụng các phương pháp bồi dưỡng lực ghi nhớ của trẻ như trên, Cha Mẹ sẽ giúp năng lực ghi nhớ của trẻ tăng thêm từng ngày nhé!

(Genius Print Sưu Tầm)